Wāhanga 4: Te rā pōti

Ka whakahuahua tēnei wāhanga i ngā ture motuhake ka pā i te rā pōti i mua i te katinga o te pōti.

Kaua e whakahau i te rā pōti

He mea aukati i te rā pōti (23 Mahuru) ngā mahi katoa (tae ki te pānuitanga) e whakatairanga ana i te pōtitanga o tētahi kaitono, rōpū rānei, e whakahē ana rānei i tētahi rōpū, kaitono rānei, ā, he toihara ki te ture. E rārangi ana ngā mahi katoa e rāhuitia ana i te wāhanga 197 o te Ture Pōti, me te rāhui anō i ēnei mahi e kīia ana he whakapōrearea, he whakaawe rānei i ngā kaipōti, tae atu ki ngā tira haere, ngā kauhau me ngā tauākī tūmatanui.

Me tino tūpato koe ki te ārai kei whai take tētahi ki te amuamu ki a koe, ki tō rōpū rānei.

I mua i te rā pōti, me tango, me taupoki rānei e koe i ō pānuitanga pōti katoa ka kitea i tētahi wāhi tūmatanui. Kua whakamana ngā Āpiha Whakahoki Pōti ki te tango, ki te taupoki rānei i ngā pānuitanga me te tuku nama ki te hunga nōna te hē.

Me tango, me taupoki rānei ngā tohu waka, tae atu ki ngā whakapiripiri āraituki. Kāore e taea te whakakite i te rā pōti ngā tī-hāte me ngā haki kei runga te ingoa, tohu, pepeha, moko rānei o tetahi rōpū, kaitono rānei. Mō konei, kāore e tūtohu mātou kia tohaina ngā whakapiripiri āraituki, tī-hāte me ngā haki mō te kaitono, te rōpū ranei. Ina tohaina, kāore koe e tino mōhio mēnā kāore tonu aua mea e whakaaturia i te rā pōti. Ka whakaraerae pea i a koe ō kaitautoko ki te mōrea o te toihara nā te kore mōhio.

Te tukunga rauemi pōtitanga

Kaua e tuku rauemi pōtitanga mā te mēra, tika rānei ki ngā pouaka mēra i te rā pōti. Kia āraia te takahi, e kore e whakaae a New Zealand Post ki te tuku mēra i muri i te Rāpare 14 Mahuru (ngā rā e 9 i mua o te rā pōti).

Hei whakaiti i te tūponotanga o te tuku mēra i te rā pōti, me whakarite ngā kaitono he mārama te kite he whai pānga ki te pōtitanga tētahi mēra.

Ki te mau ā-ringa koe, ō kaitautoko rānei i ētahi rauemi pōtitanga tika tonu ki ngā pouaka mēra i te Rāmere i mua o te rā pōti, me manako e koe te amuamu a ngā kaipōti e whakaaro ana i tae ake aua rauemi i te rā pōti.

Ka arotake te Kaitiaki Take Kōwhiri i ngā amuamu katoa, ā, ki te tika, ka tukuna atu ki ngā Pirihimana o Aotearoa.

Te whakapā ki ngā kaipōti

Tērā pea e pai ana koe ki te toro āwhina ki ngā kaipōti kia tae ki te wāhi pōti me te whakapā ki ngā kaipōti i te rā pōti mō taua take. Engari kāore e taea e koe te kōrero, te aha atu rānei e whakatītina ai rātou ki te pōti mōu, mō tō rōpū rānei.

Mēnā kei te whakapā ō kaitautoko ki ngā kaipōti mā te haere ki ngā whare, mā waea rānei, e tohutohu ana te Kaitiaki Take Kōwhiri kia hoatu e koe he kōrero ā-tuhi ki ō kaitautoko me te ako kia ū rātou ki tērā, kei puta i a rātou he kōrero e takahi i te ture.

Kaua te kōrero e whakahua i te ingoa o te kaitono me kore e hua he whakapae e whai ana te kaitautoko ki te hiki i te mana o te kaitono i te rā pōti. Ka taea e tētahi kaitautoko ā-waea te whakamōhio kei te waea atu ia mō te rōpū tōrangapū.

E pai ana mātou ki te tuku whakaaro ki a koe mēnā e ū ana tētahi kōrero ā-tuhi ki ngā ture mō te rā pōti.

Ngā paetukutuku

Kāore he tikanga kia tangohia ngā rauemi pōtitanga i tētahi paetukutuku i te rā pōti, engari anō ka wātea noa aua rauemi i te pae ki te hunga haere tūao ki reira. Kaua he mōhiohio hōu e whakamau ki te paetukutuku i te rā pōti. Kaua ngā pānuitanga e whakatairanga ana i te paetukutuku e whakaputaina i te rā pōti. Kāhore he whakawāteatanga pū mō te whakapuakanga tuihono o ngā whakaaro tōrangapū whaiaro o tētahi tangata i te rā pōti. Me āta whakarite koe kia kore e taea te tāpiri kōrero i te rā pōti ki ngā papa karere tūmatanui me ngā wāhi tākupu i tō paetukutuku, kia āraia pū te tarenga mōhiohio pōtitanga hōu ki te paetukutuku i mua i te 7 o ngā hāora i te pō. Ko ngā whakaritenga me mahi pea e koe kia kaua e takahia ai ngā ture, hei runga anō i te nui o te whakawhitiwhiti ki ētahi atu i te whārangi tukutuku, te paetukutuku rānei.

Ka pā anō aua ture ki te whakamahinga o te pāpāho pāpori, pēra i a Facebook me Twitter. Ki te whakamahi koe i ngā pāpāho pāpori, kaua e tare kōrero i te rā pōti e takahi ana pea i te ture.

E tohutohu ana te Kaitiaki Take Kōwhiri kia tāupāhohe rangitahi ai ngā kaitono i tō rātou whārangi whakahau Facebook kia āraia te mōrea o te kaitautoko e takahi ana i te ture mā te tiri ihirangi me te tare ki tō whārangi.

Mō ērā atu momo pāho pāpori e tare tākupu ai te tangata, e tohutohu ana te Kaitiaki Take Kōwhiri kia huri e koe ngā tautuhinga, ina taea, kia kaua e tare karere te tangata i mua i te 7 o ngā hāora i te pō o te rā pōti ka takahi pea i ngā ture.

Ka taea tonu te tare i te rā pōti ki ngā momo pāho pāpori ngā tare kāore tonu e pā ki te pōtitanga.

Ngā tohu whētui o te rōpū

Ka whakaaetia koutou ko ō kaitautoko ki te mau tohu whētui o te rōpū i ngā wāhi tūmatanui i te rā pōti. He tohu, he tohu ā-ripene rānei te tohu whētui ka mau ki te whētui kei runga anō te ingoa, te tohu, te pepeha, te moko rānei o te rōpū.

Kaua hoki te tohu whētui e whakaatu i runga waka, i ētahi atu wāhi rānei i te rā pōti.

Kaua tō ingoa, tō paetukutuku rānei e whakaatu i runga i te tohu whētui.

E tohutohu ana te Kaitiaki Take Kōwhiri kia tāpiri e ngā rōpū he tauākī kaiwhakatairanga ki ngā tohu whētui i te mea ka kitea pea aua tohu hei pānuitanga poti.

Ngā rīpene roa, ngā tohu rōhi, ngā rīpene, ērā mea

Ka taea ngā rīpene roa, ngā tohu rōhi (i tua atu i ērā ka whakamaua ki te whētui) ngā rīpene me ngā mea pērā i ngā tae o te rōpū te whakaatu i te rā pōti, engari i runga noa i te tangata, i te waka rānei, otiia, kaua rā ngā ingoa rōpū, ngā tohu, ngā pepeha, ngā moko rānei o te rōpū, tōu ingoa ake rānei.

Ngā kākahu e whakatairanga ana i te rōpū, i te kaitono rānei

Kaua ngā kākahu (pērā i ngā tī-hāte) e whakatairanga ana i te rōpū, i te kaitono rānei e whakaatu i te rā pōti.

Te haere ki ngā wāhi pōti

Me haere ngā kaitono rātou ko ngā kaitautoko (hāunga ia te kaitirotiro whakamana) ki te wāhi pōti ki te pōti anake. I muri i te tuku pōti, me wehe rātou. Kaua koe e tomo ki tētahi wāhi pōti ki te kōrerorero ki ngā kaitirotiro.

Ki te hiahia koe kia tango whitiāhua, whakaahua rānei i a koe e pōti ana, me mātua whiwhi i a koe te whakaaetanga a te Āpiha Whakahoki Pōti. Ka tukua te whakaaetanga i runga i te whakaritenga:

  • kia kaua te mahi whitiāhua, whakaahua rānei e whakararu i te wāhi pōti, otiia
  • kia kaua e mahia he uiuinga i te wāhi pōti, pātata rānei ki reira.

Ko te tono ki ngā rōpū me ngā kaitono kia matawhāiti i te takiwā o ngā wāhi pōti kia āraia te amuamu.

Ngā tohu Mema Pāremata

Ka taea ngā tohu whakamau kāore e pā hāngai ki te pōtitanga te whakaatu i te tari o te MP i waho o te Pāremata.

Ko ngā waka MP whai tohu ā-tuhi kei roto te ingoa rōpū, te tohu, pepeha, moko rānei, me kaua e whakaatu i te rā pōti.

Ngā pepa pōti āhua rite

Kaua rawa koe e tā, e tohatoha rānei tētahi mea āhua rite tonu ki te pepa pōti (tētahi wāhi rānei o te pepa pōti) i te rā pōti, i muri i te weherua rānei o te pō Rātū i mua i te rā pōti (Rātū 19 Mahuru) hei whakamahi ki te pōtitanga, kei roto anō he tohutohu, he mea rānei ka whakaawe i te kaipōti. Kaua rawa e tā, e tohatoha rānei i te rā pōti he kāri, he pepa rānei e whakaatu ana ngā kaitono, ngā rōpū rānei ahakoa kāore e rite ki te pepa pōti.

Last updated: 09 June 2017